Angeline ten Have
Moeder Martijn

‘Hier is Martijn thuis’

Spoedopnames in de psychiatrie, bergen medicatie, politiebezoek en een vluchtpoging naar Japan. Jarenlang ging het bergafwaarts met Martijn. Zijn moeder Angeline ten Have kan er een boek over schrijven. Sinds twee jaar krijgt Martijn Triple-C-begeleiding en inmiddels gaat het gelukkig steeds beter. De sleutel? ‘Ze behandelen Martijn als mens.’

Martijn is een jongeman met een heel hoog IQ, die tegelijkertijd zeer autistisch is. Angeline: ‘Daardoor is Martijn jarenlang overvraagd geweest, weet ik nu. Tot aan het eind van het gymnasium ging het redelijk goed met ‘m. School gaf structuur en in zijn klas zaten wel meer kinderen met autisme. Dat voelde vertrouwd. Maar in de vijfde ging hij tot twee keer toe niet over. Hij moest van school en kwam thuis te zitten. Toen ging het mis.’

Mijnenveld

Martijn kwam in de psychiatrie terecht. ‘Maar de hulp en medicatie die hij daar kreeg, hielpen hem niet. Integendeel. Martijn werd heel angstig, reageerde agressief als hij gefrustreerd raakte, sloeg meerdere keren op de vlucht en raakte steeds dieper in de problemen. Geestelijk, fysiek en maatschappelijk. De wereld was voor hem een mijnenveld. Die jaren van enorme stress en slapeloze nachten waren verschrikkelijk. Voor hem en voor mij. Het leek uitzichtloos. Toch heb ik de moed nooit opgegeven, omdat ik ervan overtuigd was dat het ook anders kon.’

Vertrouwen opbouwen

Na vele omwegen en opnames kwam Martijn via het CCE bij ASVZ uit. ‘Die eerste middag dat ik met Martijn ben gaan kijken, zag ik zoveel mooi contact en respect tussen cliënten en begeleiders. Er werd zelfs gewoon met elkaar gelachen! Martijn kon het ook bijna niet geloven. De benadering is compleet anders dan wij gewend waren. Zijn begeleiders behandelen Martijn als mens. Dat begon al voordat hij naar zijn nieuwe woning ging. Een van zijn begeleiders kwam bij ons thuis, om kennis te maken en vertrouwen op te bouwen. Met een schouderklopje, een boks. Stap voor stap. Toen hij er voor de eerste dag heen ging, hadden zijn medebewoners en de begeleiders zijn kamer geschilderd in zijn favoriete kleur, kasten in elkaar gezet én heetten ze hem allemaal welkom. Dan ben je dus geen nummer of cliënt – dan word je gezien. Martijn mag zijn wie hij is.’

Het leek uitzichtloos. Toch heb ik de moed nooit opgegeven, omdat ik ervan overtuigd was dat het ook anders kon.
Angeline ten Have

Van betekenis

‘Het lijkt allemaal te mooi om waar te zijn, maar het is echt zo. Als ik Martijn nu zie, zie ik een tevreden, gezonde jongeman. Laatst zei hij: ‘Mama, ik voel me niet meer ziek – ik voel me een man.’ En hij wilde zelfs dat ik een foto van ‘m maakte. Medicatie krijgt hij gelukkig niet meer. De begeleiders geven hem vertrouwen, het vaste dagprogramma geeft structuur. Daardoor is Martijn rustiger. Maar dat niet alleen. Door zijn werk als houthakker, dierenverzorger en schoonmaker merkt Martijn dat hij echt meetelt en van betekenis is. Daar is hij zo lang naar op zoek geweest.’

Een beetje gewoon

‘Vaak zei Martijn: ik zou zo graag een beetje gewoon zijn. Dat lukt nu steeds beter. Hij woont samen met anderen, ze koken en eten samen, doen de boodschappen, gaan sporten, naar het werk. Het gewone leven dus, dankzij heel zorgvuldige en menswaardige begeleiding. En natuurlijk is het niet allemaal rozengeur en maneschijn met Martijn. Maar zijn begeleiders wijzen ’m nooit af. Ze laten zien dat je altijd de draad kunt oppakken. Dat je sorry kunt zeggen, en dat dat beter werkt dan schreeuwen. Daar leert en groeit hij van. Als ik bij hem langsga, voelt het als zijn thuis. Het is gastvrij, transparant. Martijn heeft een leven gekregen. Wij ook. We zijn weer een gezin. En daar ben ik heel dankbaar voor.’